xenevra: Reencontro

Entrou na libraría seguindo o ritual de cada sábado. Non importaba en que lugar estivese para cumprilo fielmente. En certa maneira, era a forma de seguir vencellada a seu pai. Non era ese home do que súa nai falaba coas amigas, era outro. Na súa mente el seguía a ser alto e forte, rotundo, de sorriso franco e enorme e cunhas mans que, sen esforzo, abranguían todo o seu corpo de nena. Aquel home fincara nela esta tradición igual que lle podía ter prestado a cor azul dos ollos.

     Pois ben, aquela mañá de sábado Elisa entrou na libraría para escoller o libro da semana. Dende o primeiro momento sentiuse envolveita polo cheiro do lugar. Non ulía a tinta nin a perfumes envasados nos enchufes; a esencia desprendíase mesmamente dos libros que se ordenaban, de xeito case caótico, nos andeis. As súas tapas non estaban engalanadas con fotos marabillosas ou cores brillantes. A maioría eran libros antigos encadernados en pel, uns marrón, outros negra; mais todos eles con letras douradas. A vista danzaba dun a outro sen saber onde pousar. Normalmente as súas mans tiraban dela cara un título, cara unha imaxe, incluso cara algún autor coñecido, pero nesta distribución vertical dos tomos nada había que os diferenciase. Coma un xogo decidiu pechar os ollos e botar man ás escuras. Levouna o destino cara un de tacto áspero, de tapas gastas, de po miúdo sobre os cantos. Percorreuno cos dedos e sóuboo pequeno, estreito... Foi o seu primeiro descarte. Deixou que os dedos avanzasen, retrocedesen, subisen, baixasen sen xeito algúns por aqueles andeis. Non podería dicir canto tempo se entretivo neste xogo cego ata que unha voz tras dela fixo que volvese á realidade visíbel.
- Podo axudarche nalgo?
      Tirou do libro que nese momento estaban a repasar os seus dedos e pediu que llo cobrasen. Non mirou o título, o autor nin o tipo de letra. Tiña a cara tan rubia que pensaba que ía estalar dun momento a outro. Só podía pensar en fuxir. O home da tenda sorriu mentres tomaba o libro nas súas mans para indicarlle o prezo.
- Diríache que fixeches unha moi boa escolla, pero creo que iso o comprobarás unha vez que o remates e veñas procurar o próximo. Espero que non tardes moito en volver por aquí.
- Ah, non creo! Eu non son de aquí; vivo bastante lonxe.
- Iso non é importante. Se che gusta, volverás.
     Chiscoulle un ollo e entregoulle o libro xunto coas voltas do seu billete. "Un raro comezo para unha nova historia" pensou ela mentres oía o tilintín da campaíña ao pechar a porta.

A aquelas horas o sol xa petaba forte nos corpos. Elisa dirixiuse ao peirao seguindo a rota deseñada coa guia turística. Pola tarde iría visitar a Sé e os seus retablos barrocos. Camiñou polo porto un bo treito percorrendo cos ollos as historias dos barcos atracados. Non había moitos a esas horas. Chegou ao final do dique e sentou na pedra quente cos pés mirando ao mar. As augas trouxéronlle soños de antano, lendas de futuro, remorsos do non feito, sorrisos do por facer... E absorta nela mesma foron aboiando palabras, versos, citas, autores

Fume de pipa......... Saudade

.....Noite...... Silenzo.... Frío

.....E ficamos nós sós

.....Sin o Mar e sin o barco

.....nós.

"Fume de pipa.............Saudade" Deixara de fumar había anos, mais a soidade non a deixara. Esa volvía de cando en vez para recordarlle que aínda existía. Era a áncora familiar con "aquel outro eu" que aínda navega nos ronseis do pasado.

"- ¿Y esta tirita en la frente? -pregunta Noé a la niña-. ¿Te hiciste daño?

- No, me dolía la cabeza -responde Isla tranquilamente.

- ¿Y te pusiste una tirita?

- Me la puso Mamen, me dijo que así se me curaría... Noé sonrié.

- ¿Y se te pasó? Isla mira a su tío severamente y le responde muy seriamente.

- Claro, las tiritas curan, y si son de color azul como el mar, más.

Foi entón, ao lembrar como conseguira Una ola con sabor a pez , que botou a man dentro da bolsa de papel reciclado para extraer o seu novo libro. Demorou cos dedos no lombo o momento de o abrir e descubrir a estraña razón que a levara a mercalo. Percorreu coas xemas o dourado que deseñaba as letras que lle daban título; non tiña autor. Curiosamente tampouco ulía a vello e as páxinas gardaban o tacto novo do papel sen estrear. "Ana nunca vira un elefante e por iso pediu a seu pai que a levase a África..." Quizais non acertara. Abriu noutra páxina ao chou: "Nunca soubo o tempo que estivo diante do seu cadáver, nin o tempo que pasara dende que lle deran a noticia. Sabía que a dolor pasaría, ou iso quería crer. Mirouno, lembrou como a tocaban as súas mans e volveu odialo. Xa non podería vingarse, roubáranlle ata o instinto máis primitivo. Non lle quedaba nada." Agora si pareceu quedar prendida polo libro, mais sospeitaba que se seguía a ler ao chou desvelaría o misterio antes de comezar a historia. Tomou do bolso as gafas do sol, puxo a viseira e foi á primeira páxina da historia, que non era outra que a páxina 15 do libro.

III

O estómago avisouna de que xa levaba tempo de máis alí sentada. Gardou o libro, pendurou o bolso do ombro e abandonou o tacto frío da pedra. logo abriu a guía para buscar o enderezo da casa de comidas. Como non estaba moi lonxe, decidiu ir a pé. Era unha pequena taberna construída en madeira que aínda gardaba o recendo de principios de século. Gostaba destes sitios onde podía fornecerse de historias coas que soñar. Deixouse aconsellar polo camareiro para escoller o menú; para beber, coma sempre, pediu auga con gas. Estaba afeita a que non a tivesen nos restaurantes, mais ela insistía. Recordaba aquela vez en Santander que fora un camareiro buscala á tenda do lado. Ao traerlles a factura non llela cobraran e marcharan coa promesa de voltar en vindeiras ocasións en que xa a terían, segundo prometeron.

Mentres agardaba polo xantar tomou o móbil do bolso, revisou a súa axenda, leu as últimas noticias e procurou os eventos locais. Pola tarde había unha sesión de cine clube no museo ás 8. Oíra falar desta sala, non tanto polas proxeccións como polo interesante do seus debates. Pasaban un filme estranxeiro que ela xa vira un par de veces na televisión, mais nunca en pantalla en grande. Así pois, tras visitar as exposicións quedaría ver Philadelphia.

O primeiro era unha crema de cabaza, un dos seus pratos favoritos. Súa nai dáballe un toque especial que ela nunca aprendera. Tampouco llo preguntara, esa era a verdade. Non falaban moito e menos de cociña. Todos deran por suposto, hai xa moitos anos, que non lle gustaba cociñar e non se preocupara en desmentilo. Moitas veces sentíase coma unha estraña na súa propia familia. Saboreadas as primeiras culleradas decidiu sacar o libro para seguir lendo. "Fora na primavera de 1940. Eu acababa de cumprir os 12 anos, xusto tres días despois de que Xoel rompese a perna. Lémbroo porque non puidera vir á festa. Mamá fixera unha enorme torta de chocolate e biscoito que, tras as carreiras polo monte, devoramos coma se nunca antes tivésemos comido. Papá tampouco puidera vir a ese aniversario. Creo que no fondo me alegraba diso."

- Que tal está a comida? Gústalle?

Deixei o libro para comentar as excelencias dos pratos. Entón o cociñeiro fíxome saber que me esperaba o mellor. Non me deixaba escoller a sobremesa. Tiña que probar o suculento soufflé da casa. Non me atrevín a refusalo, pero o certo é que eu sempre fun máis de froita ca de doces. En canto o empecei volveu xunta miña. Pouco máis de dúas frases e xa estaba sentado na miña mesa falándome das marabillas da cociña local e da excelencia do lugar. Novamente a súa forza e seguridade levoume a aceptar, case sen querer, a súa invitación para un percorrido turístico pola vila. Faleille dos meus plans, mais decidiu que só respectariamos o do cine. Si, en plural. Ía vir comigo ver o filme. Decidín pechar o libro, pois estaba claro que non seguiría lendo.

- Que libro les? É interesante? Vinte moi concentrada nel.

Molestábame dicirlle a verdade. Que non tiña nin idea, que o collera ao chou e que tampouco tiña moi claro cal era a sensación que me estaba a causar. Nalgúns momentos víñanme ganas de ler con avidez, sen embargo noutros era como se esta fose a mesma historia que se le mil veces. Tampouco sei por que, cando o abría pensaba en Faulkner e no seu Yoknapatawpha. Habilmente virei o tema e acabei por falar da fermosa libraría en que o conseguira. A maneira perfecta para que o meu interlocutor volvese ao plan da tarde.

Quedou de recollerme diante do meu hostal ao cabo dunha hora. Novamente me molestou dicirlle o lugar onde me hospedaba, era un completo descoñecido, mais un descoñecido cunha enorme forza de persuasión. Parecía coma se as palabras fosen todas súas e non quedase ningunha libre para min. Fun para o hostal, lavei os dentes, descalceime e tombeime na cama cos ollos pechados. No MP3 soaba Bruce Springteen.

Ás 6 baixei coa esperanza de non atopar ninguén no lugar por el acordado. Non houbo sorte. Alí o estaba, cun enorme sorriso e os brazos prestos para recollerme. Levoume polo bairro alto da cidade amosándome cada un dos recantos que contribuíran á historia cidade. Amosoume os bares máis antigos, os cafés onde degustar os mellores doces, os xardíns máis enxebres, as rúas máis gastas. Estivemos andando ata a hora en que a película daba comezo. El falaba e falaba sen importarlle apenas o meu silencio, ás veces pensei que nin sequera tería reparado nel. Seguro que era o típico individuo solitario que non ten quen o ature e pillaba ás turistas solitarias dos sábados para desafogar a rutina.

Chegamos ao museo sen tempo para ver ningunha das exposicións. Non sei se me molestou. Durante o filme, por fin, permaneceu calado. Temín fondamente que fose deses que che vai analizando cada escena no borde do oído. Cos ollos enchidos de bágoas, esforceime por non amosar os sentimentos que traía o violoncello. Creo que non se decatou e, acabada a música, volvín á tranquilidade convulsa do filme. Acenderon as luces, a xente aplaudiu e unha muller deu inicio ao coloquio. Presentou os invitados desa noite; tiñamos a sorte de contar con Luís Miguel Oliveira. Sorrín cara o meu acompañante nun xesto que pretendía recoñecer esa sorte. Coincidimos todos no acerto da personaxe de Denzel Washinton e o estraño que tería sido ver nesa tesitura un outro como Robin Williams. Cada vez estou máis certa de que o azar é quen escribe os mellores camiños.

- “Nunca confies no contador, confia no conto”, e hai que recoñecer que esta vez o conto era magnífico. No momento exacto a historia perfecta, adobiada coa música que o convirte en produto inesquecíbel.

Ao ver que todos miraban cara o noso lugar, quixen fundirme cal peza de xeo. Aí o estaba el, coa súa seguridade, a captar a atención de todo o auditorio. E eu... eu a piques de desaparecer baixo unha cobertura arroibada que bañaba xa todo o meu corpo. Mais coma se dun milagre se tratase, esta foi a frase que deu conclusión ao acto. Citáronnos para dentro de 15 días cun filme que nos había sorprender e que nos faría gozar por igual. Daba igual; eu xa non estaría.

A xente comezou a abandonar a sala lentamente. Crucei o bolso e puxen o abrigo. Agarrou a miña man e dirixiume cara a fronte do escenario. "Quero presentarche un moi bo amigo." Puxémonos onda o grupo en que estaban os vocais para esperar que rematasen coas súas despedidas. Foi entón que o Oliveira deu volta e miroume ao través dos cristais das súas gafas mentres dirixía o seu definitivo ollar envolveito nun enorme abrazo, ao meu guía turístico. "Oh Aurelio!! Típico de ti non avisar e presentarte por sorpresa". Non souben quen daba a sorpresa a quen, pois o Oliveira viñera dende Portalegre, mais eles tiñan claro que o aparecido era o Aurelio. Foi esta a primeira vez que escoitei o seu nome. Deime de conta que non nolos preguntaramos. Doeume a súa indeferencia e reforcei a idea de que só me utilizara para desatracar as palabras todas que tiña afogadas no estómago. Tivera sido un bo momento para desaparecer, sen embargo alí permanecín á espreita dos próximos acontecementos. Presentounos a través dos feitos. Eu era a muller que coñecera esa mañá diante dun libro e dun prato de cabaza. faloulle do libro que eu estaba a ler e ambos riron de xeito cómplice. De novo irritoume que ningún deles amosase interese por saber como me chamaba. "Son Elisa. Estou de viaxe pasando esta fin de semana". Espeteino altiva e segura de que ía atraer as súas desculpas, pero recibírono como se esa fose a única frase que tivese sentido nese momento. "Pois se só tes unha fin de semana, non queda máis remedio que irmos ás "Janelas", non si?".

Non estaba afeita a que os outros fosen quen decidisen por min. Quizais esta miña tendencia á soidade fixera de min unha muller autosuficiente en todos os ámbitos. Non precisar de ninguén para nada era o meu lema principal. Mais, se nun principio me resultara irremediábel deixarme levar da man de Aurelio, comezaba a estas alturas da noite a resultarme molesto. Non polo feito de que non concordase cos plans, senón pola sensación de terme convertido nunha invitada de xeo. Foi por iso que dunha forma resolutiva e case maleducada, refusei a invitación para a cea. "Tal vez a menina não gosta dos fados?" e vinme xa cantando un nos ollos do Oliveira. Tiña aquel doce sorriso capaz de transformar a noite máis escura nunha mañá luminosa do mes de xullo.

- Gústanme os fados, e gústame o cine, e gústame coñecer os lugares que visito; pero non me gusta a compañía aló do estritamente necesario. O Aurelio foi moi amábel esta tarde, mais creo que chegou o momento de continuar pola miña conta.

- Concédeme tan só un par de horas máis. Se ao final da noite te arrepintes de ter vido, non volverás saber de min.

Non tiña pensado saber del. Nin sequera tiña pensado coñecelo. Pero si, seguino sen retrucar ata o lugar acordado. Marabilloume o local nada máis atravesar a porta. A nosa mesa estaba á dereita do escenario, moi pertiño del. Non me deixei aconsellar á hora de escoller os pratos, coma se ese fose o meu acto de rebeldía. Rachando co costume da tarde, a cea estivo acompañada por unha marabillosa conversa a tres bandas e un doce viño de Porto. Falamos de cine, de literatura, do mar, da vida enredada na música da cidade, do olor dos carballos na terra húmida, da infancia. Construímos un fado que servise de preliminar aos que logo viñeron. E como se por arte de maxia acabásemos nunha canción do Sabina, foron pasando as horas e con elas os momentos. Case amencía cando regresamos ao hostal. Demoramos a despedida eu, por medo a que acabase, eles... non sei sequera se a demoraban. Despedímonos. Fora un pracer coñecelos, fora un pracer coñecerme. Pedín a chave do cuarto en recepción, lavei os dentes e metinme na cama. Para evitar sorpresas, puxen o espertador para as 11:30, debía aproveitar o tempo que me quedaba.

Espertei co sabor dos fados na miña boca e o aroma da noite entre os dedos. Antes de me erguer abrín o libro e continuei a ler un cacho. "Aquel foi o meu último aniversario con mamá. Uns homes viñeran para me levar á casa vella de Indianápolis onde dicían que vivía a miña avoa. Mais eu non tiña avoas; nunca as tivera. Papá tampouco non volveu, claro que el por motivos ben distintos. Agora sei que teño dous irmáns e sobriños. A vella Dorothy quixo contarmo todo (todo, coma ela dicía), mais eu non quixen escoitala. O pasado xa morreu, o presente é un instante tan ínfimo que non paga a pena adicarlle moito tempo e o futuro nunca se sabe se chegará. Non pretendo con isto xustificar os meus actos a causa dunha infancia infeliz ou de calquera outro trauma freudiano, peor creo que as cousas foron como foron e tampouco debemos disimulalas. Vostede preguntoume como me sentira no momento do crime, non? pois quedoume o mesmo regusto que cando mordín aquela torta de chocolate no meu duodécimo cumpreanos."

Tras o almorzo adiqueime a pasear os lugares que a tarde anterior percorrera con Aurelio. Podía ter escollidos moitos outros que me quedaban por ver, ou ter ido ás exposicións abandonadas, pero necesitaba aclarar uns sentimentos que non coñecía. A despedida da noite deixárame unha sensación estraña. Parecía que a razón ficase agochada nun recuncho escuro da mente, para dar paso a todo o sentimentalismo que afastara dende a adolescencia. Repetíame unha e outra vez que era a razón a única chave que me podía abrir a porta do mundo. Cos filmes acadaba os sentimentos exactos para establecer un perfecto equilibrio, pero non podía deixar que isto escapase ao meu control. Aínda non sabía porque eu, unha muller de forte carácter, deixara que aquel home falase por min durante toda a tarde. Tampouco era quen de analizar esa sensación de parálise que me conquistaba cando Oliveira enganchaba os meus ollos. Un fado tras doutro volveu á miña memoria mentres debullaba este fato de inconsecuencias. Por outra banda sabía que esa tarde deixaría a cidade, para sempre. Non entraba nos meus plans volver por alí. Un punto máis no mapa do meu cuarto; un lugar menos no mundo por alcanzar.

Deixei que os meus pasos me levasen de novo á vidreira da libraría e ao peirao. Pensei en volver ao restaurante, mais non fora invitada e tiña que dar todo aquilo por concluído. Chamei a Ana por teléfono coa escusa de lembrarlle que me comprase o xornal. Pregunteille polo tempo pero non conseguín que a conversa se estendese moito máis alá. Procurei un local barato onde comer unha boa ensalada. Ensalada con froitas e Pepsi, non hai nada mellor para recompoñer o espírito. Comín absorta na miña lectura, con medo a levantar a cabeza por se el volvía aparecer. Mais non foi así. Ao acabar recollín as maletas no hostal e fun camiñando ata a estación. Aínda quedaban dúas horas para que o tren saíse. "Podería xustificar todo iso nas horríbeis malleiras de meu pai cada vez que voltaba das súas viaxes, bébedo, coa camisa luxa e os ollos ensanguentados pola ira. Pero non sería xusto. Non foi en meu pai en quen pensaba cando o matei, senón en miña nai. Pensaba en como choraría ela se me vise naquel momento; na miña avoa, a quen nunca coñecín pois morrera moito antes de eu nacer; naquela muller que me acollera en Indianápolis. E pensaba tamén nas súas fillas, man de obra explotada nas propiedades dos seus homes, prostitutas legais con obrigación de parir entre dores de silencio. Pensaba en que este mundo non está feito para que o habitemos as mulleres. Pensaba en vostede, avogada de carreira desilusionada, acostumada demasiado pronto a que gañen os cartos. Mais non debe preocuparse esta vez. Non pode gañar. Eu son culpábel. Mateino conscientemente, premeditadamente, sen nocturnidade con aleivosía. Mateino porque xa estaba farta de vivir."

Os altofalantes anunciaron a chegada do tren. Pechei o libro e subín no meu vagón. Quería durmir ata chegar a casa.

VII

Os altofalantes anunciaron a chegada do tren. Pechei o libro e subín no meu vagón. Quería durmir ata chegar a casa.

VIII

Pedes-me a vida inteira

e a vida inteira, não!

Dou-te o que sobrar ao coração

do incêndio do mundo,

depois da chama derradeira.

E se puderes então

ser-me a palma da glória,

para isso te levo na memória.

Carlos Oliveira, "Incêndio", poema suprimido en Colheita Perdida

Malia o pasar do tempo, a memoria do fado non desaparecía. Os días transcorrían devagar no recordo, mais o calendario non deixaba de tirar as follas como se un outono feroz se tivese apoderado del. O verán chegou con máis choivas ca calores e o estudantado parecía adurmiñado nunha eterna hibernación. Fóra rompían mundos, rebentaban vidreiras, desbordaban océanos, escachaban terras. O planeta entrara nunha violenta erupción que me perturbaba e desacougada mentres continuaba coa miña rotina. Había un eu que quería fuxir lonxe deste eu que me acompañara dende sempre; un eu interior que furaba e furaba na constante procura do ar.

Chamou meu irmán para dicirme que virían el e a súa muller pasar uns días á miña casa. Examinábase a súa filla para conseguir un posto na administración. Vina maior, unha muller resolta enarborando uns vaqueiros gastos, non polo tempo, e pisando con forza no chan. Quixen falar con ela de futuros, de presentes, de soños, pero todo ficou conxelado no seu doce sorriso. Seu pai, presto e atento, respondía por ela cada unha das cuestións; a súa nai ía engadindo pequenos detalles cando o consideraba necesario. Ela sorría. Sentinme tan allea a aquela xente!!

A súa marcha renovou as preguntas sobre as coincidencias familiares. Eles alleos, navegando por riba do ben e do mal. Eu presente, enlarafuzándome co lodo dos pecados térreos. A ovella negra do redil; esa que o pastor quere por bondade de seu e non polas súas virtudes dela. A ovella negra á espera dun lobo feroz que a devore para sempre e deixe aboiar aquel outro eu que non precisa de elos. Renegar das cadeas como algo necesario para ser unha, única, soa, desterrada. Abandonara o mar na traición de recoñecerme; non tardei en saber que o sal que nos conforma arrastra a memoria de todas as mareas. Non hai espellos desembafados , hai que limpalos coidadosamente para que devolvan o reflexo exacto.

Pedes-me a vida inteira

e a vida inteira, não!

...e a vida enteira daría por un momento de incendio, por un segundo de sentirme arder nas colosais lapas do extremo. Asasinar a moderación a mancheas, con fruición, con forza, sen desalento. Asasinar os modais e a moda, o reloxo e o correo, os sorrisos e os incisos moderados. Asasinar este eu sometido ata deixar exsangue este corpo inexpresivo. Asasinar e amar. Amar-te. Amar-me. Amar-nos.

Sabes do que che estou a falar?

Non, só sei que te amo.

Esa é a túa desgraza

Premín sobre a icona de aceptar, non había volta atrás. 300€ menos na miña conta e un documento en PDF que confirmaba a reserva no hotel. Subín no tren coa mesma maleta que noutrora, mais con diferentes ansias. O corazón tremía incesantemente impedindo concentrarme nas letras do libro ou na música que soaba nos meus oídos. Devagariño deixeime adormecer mentres as árbores escapaban aos meus ollos.

Cheguei á cidade coñecida. Perseguín as pegadas que ficaban inmóbeis na miña memoria. Un taxi vello cun condutor que falaba e falaba e falaba levoume ata o hotel. Abrín a maleta e pendurei a roupa do armario antes de me dirixir cara a libraría. Anhelaba revisar os seus andeis e enredarme no cheirume dos libros. Percorrín diversos tomos cos ollos, cos dedos, co gusto...

Resgate

Não sou isto nem aquilo
É o meu modo de viver
É, às vezes, tão tranquilo
Que nem chega a dar prazer...
Todavia, onde apareço,
Logo a paz desaparece
E a guerra que não mereço
Dá princípio à minha prece.
És alegre? Vês-me triste?
Por que não te vais embora?
Quem é triste é porque é triste.
E quem chora é porque chora.
Tenho tudo o que não tens
Tenho a névoa por remate.
Sou da raça desses cães
Em que toda a gente bate.
Só a idade com o tempo
Há-de vir tornar-me forte.
A uns, basta-lhes o vento...
Aos Poetas, basta a morte.

Pedro Homem de Mello, in Eu Hei-de Voltar um Dia

- Volviches.
Levantei a vista e vin o seu sorriso afectuoso saboreando a satisfacción de ter acertado no seu prognóstico. Sentín entón a necesidade de aclararlle
- ...mais non foi o libro. Non era unha grande obra, soamente entretida.
- Malia iso, aquí estás.

Volveu sorrir de xeito suave e cómplice mentres regresaba ao mostrador. Demorei ata me decidir por unha edición de Dylan Thomas. Novamente rompín un costume; un autor que xa lera e nunha lingua que non era a propia da cidade. Quizais foi iso o que me levou a pagalo a toda présa co desexo de terme tornado invisíbel. Era a miña primeira vez, aínda sentía aquela vergoña que se ten cando se está acabar cos pactos. Tomou o libro para anotalo no seu computador e imprimiu o recibo. Pousou as voltas sobre a miña man mentres me despediu cun simple "até amanhã".

Co libro oculto no bolso encamiñeime cara o restaurante de Aurelio. Esperaba velo na entrada a recibirme cun enorme sorriso que fixera retroceder o tempo e máis as horas. Certamente a realidade é ben teimuda e nada ten a ver cos filmes de Hollywood. Ocupei unha mesa baleira xunto da vidreira dende onde podía controlar o ir e vir da cociña. Gastei tempo en decidir o menú e finalmente tiven que facelo soa. Abrín o libro e paseei a vista polas súas letras sen conseguir percibir nada do que lía. Nesta paciencia anglófona cheguei á sobremesa. Un café remexido unha e outra vez levoume ata o final do xantar. A conta, as grazas, o sorriso de "moi amábel", o abrigo, o bolso, a saída.

Derrubeime sobre a cama do hotel deixando que o peso de cen mil derrotas anegara o meu corpo. Vinme afondar no océano sabendo que o meu sino era aboiar; sempre aboiar. Creo que é o sino de todas as mulleres mariñas. Podería ter disfrazado a tarde con visitas aos museos ou longos paseos polos enclaves significativos da cidade, sen embargo non fora para enganarme. O meu obxectivo era atopalos e retomar a vida dende aquel momento do pasado. Prendérame do futuro imaxinado como quen se prende dun salvavidas no medio dunha tormenta oceánica. Ulises e as súas sereas nunca saberán o que é ter un soño. Malia buscalos en rúas e bares nocturnos non dei con eles. Desapareceran deste presente que parecía tornarse inhóspito co correr do reloxo.

Volvín á libraría na mañá seguinte. O meu libreiro non me deixou adentrarme nos andeis.

- Teño o libro que precisas.

Estendeumo ao tempo que saía de detrás do mostrador; non agardaba resposta. Puxo o abrigo e cun aceno levoume cara a rúa. Non podía comezar o día sen un café e un bolo de arroz. El era adicto á cafeína aínda que tivera que deixar o doce por prescrición médica. Nacera naquela cidade e nunca dela saíra a non ser a través das aventuras literarias. Tiña un fillo a quen non vía dende había 20 anos. Os seus ollos minguaban ao falar del.

- Eu non teño familia. Hai unhas persoas coas que comparto apelido e cea de nadal- . Deixou que falase durante longos minutos sen interromperme. Os pensamentos manaban a cachón, caóticos, como nunca o tiveran feito na miña boca. Cesou a cachoeira e ficamos en silencio diante da louza baleira.

Estabamos xa na rúa. Fronte nosa un músico interpretaba un fado para os turistas que deixaban orgullosos as súas moedas no chapeu. Miroume e antes de partir regaloume nos ollos as palabras quedas: "As derrotas non son nosas, son da sociedade que nos dita estereotipos que non amamos. Nin sempre hai que ler as obras en lingua orixinal. Un tradutor invisíbel pode ser o mellor aliado dun escrito. Quizais o esencial sexa invisíbel para os ollos, pero o corazón non ten a capacidade de ver. Deixa que sexan os teus pasos os que te guíen, non busques, non esperes. O maior dos goces está sempre no traxecto".

Quixen, ao igual que o principiño, memorizar as palabras do meu recoñecido raposo. Acudiu á miña cabeza a imaxe da roseira, dos planetas, dos baobabs. Dende agora a vida había ser miña. Podía culpar a familia, os colegas, a sorte, todo o que quixer, mais a responsabilidade única de vivir era miña. É miña. Volvín para o hotel preparar a maleta. A miña viaxe rematara.

"My birthday began with the water -
Birds and the birds of the winged trees flying my name
Above the farms and the white horses
And I rose
In rainy autumn
And walked abroad in a shower of all my days"

'Poem in October', D T

A viaxe de volta foi estraña; diría incluso que durou máis do que as outras veces. Un gusto de liberación aceda inundaba a miña boca. Abrín o libro que Guerreiro me regalara e comecei a ler. Descubrín moitas liñas subliñadas, incluso con anotacións nas marxes. É curioso ler a través dos ollos doutra persoa, a historia pode mudar totalmente dependendo onde fagas cada pausa, cada marca, cada énfase. Pasaba as páxinas mentres as letras se enredaban na miña cabeza cos recordos. No MP3 soaba Bob Dylan. Deixei esvarar levemente o libro e adormecín uns instantes. Soñei contigo, seino agora que te coñezo. Ao espertar reparei nun pequeno papel dobrado que aparecera entre as páxinas. Collino intrigada e sorprendida por non terme decatado antes da súa presenza.

“Cando entraches a primeira vez pola porta da miña librería, xa desexei que volveses. Namorei dos teus ollos castaños, do teu andar parsimonioso, das túas mans finas e pequenas. Mais ti nin me presentiches. O anuncio da túa volta foi máis un xogo co destino ca unha premonición. Tiña que apostalo todo para poder verte de novo. Ías marchar cun libro, como o de calquera outro lugar; era o meu labor facelo diferente. Non, non foi o libro o que che fixo regresar. Ou si. Quizais as palabras que eu lle regalei á túa novela foron as que che trouxeron novamente ata min. Agora estás lonxe, camiño deses futuros que ansias e eses sentimentos que recoñecerás como novos. Con esta carta arríscome a que non volvas, a que me tomes por un vello louco nun intento desesperado de agarrar a xuventude da túa persoa. Pero agora xa me coñeces e eu sei que non me vas xulgar por un único detalle. Mañá cando volvas á tenda, dareicha e tentarei prolongar o tempo contigo. Así pois, neste momento en que me les, iso xa debe ter pasado. Que sensación tan estraña escribir para o futuro sen saber o que nos depara o intermezzo.
Ben, xa o sabes. Este vello aínda pode conmoverse cando o deixan navegar ollos con sabor a café. Agora só resta que consiga darche isto e que retornes algunha vez ata este home que te bota de menos.”

Desconcertoume fondamente ler aquilo. Sentinme afagada e confusa. Devecía desesperadamente, dende hai moito tempo, por estas palabras e agora pronunciábanas para min. Que ruín é ás veces o destino!! Cerrei o libro e os ollos. Envolveita na música e no futuro do mar deixeime levar ata o meu destino. O que pasou despois, máis ou menos, xa o sabes. Chegaches ti, tornei a sotavento e arribamos neste novo porto. De verdade aínda non entendes por que cada ano debo volver a Creonteira?

But it wont be over till they clear his name
And give him back the time hes done.